است . و مراحل اگر چه بيشمار باشد ، چون به اين مرحله داخل شدى اتمام عالمى است . تخمير طينت آدم أبو البشر به يد قدرت الهيّه در چهل صباح اتمام يافت : و خمّرت طينة آدم بيدى أربعين صباحا . « 1 » و در اين عدد عالمى از عوالم استعداد را طىّ كرد . و به روايتى چهل سال جسد او ميان مكّه و مدينه افتاده بود و باران رحمت الهيّه بر او مىباريد ، تا در اين عدد قابل تعلّق روح قدسى شد . و ميقات موسى عليه السّلام در اربعين ليلة تمام شد . و قوم او را بعد از اربعين سنة از تيه خلاص كردند . « 2 » و خاتم انبياء صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را بعد از چهل سال كه به خدمت قيام نمود خلعت نبوّت پوشانيدند . و زمان مسافرت عالم دنيا و ظهور استعداد ، و نهايت تكميل در اين عالم ، در چهل سال است . چنانچه وارد است كه عقل انسان

--> ( 1 ) - در « احياء العلوم » ج 4 ص 238 آورده است از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم : إنّ الله خمّر طينة آدم بيده أربعين صباحا . و در « مرصاد العباد » ص 38 و در رسالهء « عشق و عقل » ص 83 روايت كرده كه : خمّرت طينة آدم بيدى أربعين صباحا . و در « عوارف المعارف » در هامش ص 260 از جلد دوم « احياء العلوم » گويد : فمن التّراب كوّنه و أربعين صباحا خمّر طينته ليبعد بالتّخمير أربعين صباحا بأربعين حجابا من الحضرة الالهيّة ، كلّ حجاب هو معنى مودع فيه ، يصلح به لعمارة الدّنيا و يتعوّق به عن الحضرة الالهيّة و مواطن القرب إلى آخر كلامه . ( 2 ) - سورهء بقره آيه 51 : و اذ واعدنا موسى أربعين ليلة . و سورهء اعراف آيه 142 : فتمّ ميقات ربّه أربعين ليلة . . . و اما راجع به خلاص قوم او ( سورهء مائده آيه 26 ) قالَ فَإِنَّها مُحَرَّمَةٌ عَلَيْهِمْ أَرْبَعِينَ سَنَةً يَتِيهُونَ فِي الْأَرْضِ .